Jump to content
Sign in to follow this  
kole

6 Formula 1, TURBO era

Recommended Posts

Iako su propisi za atmosverske i kompresorom prehranjivane motore bili isti još iz 1960., limit zapremine 3.0L atmo/ 1.5L supercharged, supercharged motori se dugo nisu koristili. Od 1968. dominantan motor je bio Ford Cosworth V8 sa 4 ventila po cilindru koji je krajem sedamdesetih dostigao 525KS i koristile su ga skoro sve ekipe. Krajem sedamdesetih pojavio se još jedan uspešan 12cilindrični bokser 540KS u Ferrariju, opet atmo.

1DOJ80.jpg

Renault je 1977 u šampionatu nastupio sa 1.5L turbo motorom. Te godine ovaj bolid i motor su podrugljivo nazvani Žuti Čajnik, zbog čestih kvarova tj. dima koji se često javljao iz motora (bolid je bio žut). Prva pobeda došla je tek za dve godine. U početku snaga motora je bila oko 500KS uz veliku turbo rupu (bio je inferioran na zahtevnijim stazama, promena ritma) i da stvar bude gora bio je teži. Sva prednost koju je imao lakši, manji mootor gubio je dodatkom mase na turbine i naravno ogromne međuhladnjake intercoolere.

1hLJRS.jpg

Ubrzo zatim drugi su shvatili genijalnost ovoga rešenja, a pre svega neverovatne mogućnosti razvoja tj. povećanja snage tako da su 1983. skoro svi motori bili turbo. Najpoznatiji svakako Renault V6 DOHC 24 ventila koji je u jednoj od varijanti bio bi-turbo sa vodenim međuhladnjacina vazduha, zatim Porshe TAG V6, Ford i Ferrari V6 sa velikim uglom 120 step., BMW i Zakspeed 4 cilndrični redni single turbo. Alfa romeo V8 turbo.

1DS7Ei.jpg

1hOqtA.jpg

1WMWD0.jpg

Te 1983 sa relativno skromnim apsolutnim pritiskom turbine 2.5 bar i deklarisanih 640KS (BMW) koji su bili nedostižno za atmosverce tog vremena, sa velikim akcentom na međuhlađenju sa 240C na 40C BMW prevazišao sve mane, turbo rupa, niži broj obrtaja crvene zone 11000 naspram atmo 13000 te osvojio šampionat. Iste godine su zabranjeni aerodinamički paketi tzv (groung efects) prvenstveno venturi oblik poda bolida.

Već naredne godine pritisak turbine je dignut na 3.5 bar, mnogi motori su postizali preko 700KS. Razvijaju se anti turbo lag sistemi, počinju da se koriste keramičke turbine i specijalne mešavine goriva nazvane Jungle Mix. Ove mešavine su bile ekstremno inertne na detonaciju goriva tako da su omogućile dalje dizanje pritiska turbine.

Pritisak turbine narasta do neverovatnih 5.5-6.0 bar, motori se vrte na 13000 o/min. Bolidi idu do 351 km/h (izmerena Ferrari), deklarisana snaga je 1100 - 1200 KS. Na trening trimu 1450 KS (BMW, izdržao je 5 brzih krugova + ulazak/izlazak), A MOTORI SU IMALI SAMO 1500 cm3 !!!

1DWNZ9.jpg

Naprezanja materijala i sklopova motora i menjača su bila do krajnjih granica. Kvarovi su bili česti samozapaljivanja od curenja ullja takođe. Vozači su se borili sa pravim zverima koje je teško bilo obuzdati. 1987 maksimalni pritisak turbine se smanjuje na 4bar, 1988 na 2.2 bar, 1989 se zabranjuju turbo motori.

1hUmD0.jpg

1WToci.jpg

1DXbVA.jpg

Ove neverovatne snage nikada više nisu dostignute. Najviše postignuto je 930KS, 1995. Ferrari V12 3.5L i ista snaga Ferrari V10 2004. Oba puta su usledila ograničenja. tj. smanjena je dozvoljena zapremina motora.

izvor:

http://autospeed.com/cms/title_The-Early-D...79/article.html

Šampionat konstruktora su osvojili: 1980,1981 Williams-Ford (to su bile zadnje pobede atmosveraca, 1982, 1983 Ferrari V6 turbo, 1984,1985 McLaren TAG, 1986,1987 Williams Honda.

Šampinat vozača: 1980 Alan Jones, 1981 Nelson Piquet, 1982 Keke Rosberg, 1983 nelson Piquet, 1984 Niki Lauda, 1985, 1986 Alan Prost, 1987 Nelson Piquet.

Edited by kole

Share this post


Link to post
Share on other sites

1500ccm i 1450KS?au brate sta se tu desava u motoru

Share this post


Link to post
Share on other sites

Zuti cajnik :rofl:

Odlican uvid :unworthy: u turbo istoriju F1, sa dosta interesantnih podataka :coffee: , koji dokazuju da i turbo tehnologija :w00t: ima svojih ogranicenja :( , pogotovo kada se pouzdanost :thumbdown: ,zahtevnih sportskih motora,uzme u obzir.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Create an account or sign in to comment

You need to be a member in order to leave a comment

Create an account

Sign up for a new account in our community. It's easy!

Register a new account

Sign in

Already have an account? Sign in here.

Sign In Now

Sign in to follow this  

×